DEKALOG W TRADYCJI KOŚCIOŁA
1. „Religia własnej roboty jest tyle samo warta, co pieniądz własnej roboty. Taka religia jest fałszywym pieniądzem przed Bogiem” – napisał niegdyś w jednym ze swoich listów pasterskich biskup Linzu w Austrii Franz Joseph Rudiger († 1880). To porównanie trafnie obrazuje wagę, jaką przywiązujemy do tego, by wiara, którą otrzymaliśmy, i którą przekazujemy kolejnym pokoleniom, była autentyczna. Jeśli tak troszczymy się o autentyczność pieniądza, to o ileż bardziej powinniśmy się troszczyć o autentyczność naszej wiary! Tę autentyczność gwarantuje nam trwająca dwa tysiące lat, niezmienna Tradycja Kościoła.
2. Czym jest Tradycja? Jak czytamy w Katechizmie Kościoła Katolickiego, „Przez Tradycję Kościół w swej nauce, w swym życiu i kulcie uwiecznia i przekazuje wszystkim pokoleniom to wszystko, czym on jest, i to wszystko, w co wierzy” (KKK 78). Przekazuje więc także – w niezmiennej co do istoty postaci – Dekalog, którego aktualność potwierdził sam Chrystus, kiedy na pytanie młodzieńca: „Nauczycielu, co dobrego mam czynić, aby otrzymać życie wieczne?”, odpowiedział: „Jeśli chcesz osiągnąć życie, zachowaj przykazania”, a potem wymienił kolejne nakazy Dekalogu (por. Mt 19, 16-19). Tę samą odpowiedź dawał i daje do dziś Kościół wszystkim wierzącym, którzy pragną osiągnąć zbawienie. Na przestrzeni minionych wieków „Tradycja Kościoła, będąc wierna Pismu Świętemu i idąc za przykładem Jezusa, zawsze przyznawała Dekalogowi pierwszorzędną rolę i znaczenie” (KKK 2064).
3. Różne są formy przekazywania Dekalogu. Od czasów św. Augustyna – żyjącego na przełomie IV/V wieku – „dziesięć przykazań” zajmuje uprzywilejowane miejsce w katechezie, przygotowującej ludzi do przyjęcia sakramentu chrztu świętego. Od XV wieku ustalił się zwyczaj wyrażania przykazań w formułach rymowanych, łatwych do zapamiętania i o pozytywnym charakterze; ta forma przedstawiania Dekalogu zachowała się do naszych czasów. Opracowywane na użytek wiernych katechizmy również zawierają wykład moralności chrześcijańskiej, ułożony najczęściej według porządku „dziesięciu przykazań” (por. KKK 2065). Przekazywanie Dekalogu ułatwia nam także przypominanie go w codziennej modlitwie, gdy powtarzamy jego sformułowania w pacierzu katechizmowym.
Jak czytamy w Katechizmie Kościoła Katolickiego, „podział i numeracja przykazań ulegały zmianom w ciągu wieków” (KKK 2066), natomiast niezmienna pozostaje – przekazywana przez Tradycję Kościoła – ich treść. Katechizm zawiera podział przykazań ustalony przez św. Augustyna, tradycyjnie stosowany w Kościele Katolickim, a przyjęty także przez luterańskie wyznania wiary. „Ojcowie greccy dokonali nieco innego podziału, który zachował się w Kościołach prawosławnych i we wspólnotach reformowanych” (por. KKK 2066). Dziesięć przykazań wyraża wymagania miłości Boga i bliźniego. Pierwsze trzy przykazania odnoszą się zasadniczo do miłości Boga; siedem zaś pozostałych uczy i wskazuje, w jaki sposób należy miłować bliźniego (por. KKK 2067).
Nauczanie Kościoła, wyrażone między innymi przez Sobór Trydencki i Sobór Watykański II, podkreśla, że „dziesięć przykazań” obowiązuje chrześcijan zawsze i wszędzie, i że każdy człowiek zobowiązany jest do ich wypełniania (por. KKK 2068). „Biskupi, jako następcy Apostołów, otrzymują od Pana (…) misję nauczania wszystkich narodówi głoszenia Ewangelii wszelkiemu stworzeniu, aby wszyscy ludzie przezwiarę, chrzest i wypełnianie przykazań dostąpili zbawienia”, stwierdzasoborowa Konstytucja dogmatyczna o Kościele (KK 24).
4. Zapamiętajmy: „Tradycja Kościoła, będąc wierna Pismu Świętemu i idąc za przykładem Jezusa, zawsze przyznawała Dekalogowi pierwszorzędną rolę i znaczenie” (KomKKK 438). Dziesięć przykazań wyraża wymagania miłości Boga i bliźniego. Trzy pierwsze przykazania odnoszą się do miłości Boga, a siedem pozostałych do miłości bliźniego (por. KKK 2067). Obowiązują one każdego chrześcijanina niezależnie od miejsca i czasu. Do dziś nie straciły nic ze swej aktualności.
