CZWARTE PRZYKAZANIE KOŚCIELNE: „ZACHOWYWAĆ NAKAZANE POSTY
I WSTRZEMIĘŹLIWOŚĆ OD POKARMÓW MIĘSNYCH, A W CZASIE WIELKIEGO POSTU POWSTRZYMYWAĆ SIĘ OD UDZIAŁU W ZABAWACH”
1. Post jest jednym z trzech filarów stanowiących w chrześcijaństwie podstawę życia duchowego. Co skłania człowieka do zachowywania postu? Człowiek, który pości, chce powiedzieć Bogu, że całkowicie zdaje się na Niego, że poddaje się Jego woli. Postawa człowieka poszczącego jest postawą pokory i ufności. Chrześcijanin pragnie poprzez post pokutować i zadość uczynić za swoje grzechy oraz zjednoczyć się z cierpiącym Zbawicielem.
2. Katechizm Kościoła Katolickiego czyni rozróżnienie pomiędzy postem i wstrzemięźliwością od pokarmów mięsnych (por. KKK 2043).
Post jest czynnością osoby wierzącej, która rezygnuje ze spożywania pokarmów mięsnych. Przyjmuje się, że w dni postne można spożyć jeden posiłek do syta i dwa w niewielkiej ilości. Post obowiązujekatolików w Środę Popielcową i Wielki Piątek. Wstrzemięźliwość zaś oznacza powstrzymywanie się od określonych czynności: spożywania pokarmów mięsnych oraz udziału w zabawach. Wstrzemięźliwośćoprócz wymienionych dni postnych obowiązuje również we wszystkie piątki całego roku.
3. Kodeks Prawa Kanonicznego precyzuje zakres czwartego przykazania kościelnego (por. KPK, kan. 1252). Do wstrzemięźliwości są zobowiązane osoby, które ukończyły czternasty rok życia. Natomiast do postu są zobowiązane wszystkie osoby pełnoletnie, do sześćdziesiątego roku życia. Duszpasterze oraz rodzice winni zatroszczyć się o to, ażeby również ci, którzy z racji młodszego wieku niezwiązani są jeszcze prawem postu i wstrzemięźliwości, byli także wprowadzeni w autentycznego ducha pokuty.
Spotykamy się z organizowaniem w piątki dyskotek, studniówek a także przyjęć we-selnych. Katolik musi pamiętać, że powstrzymywanie się od zabaw obowiązuje we wszy-stkie piątki całego roku i nie można piątkowej wstrzemięźliwości zawężać do okresu Wiel-kiego Postu. Istnieje jednak możliwość uzyskania dyspensy, o udzielenie której należy zwrócić się do ordynariusza diecezji, lub właściwego księdza proboszcza. Jeżeli katolik ko-rzysta z dyspensy, to zobowiązany jest do odmówienia modlitwy w intencji Ojca Świętego i umartwienia, które byłoby wyrazem uszanowania postnego charakteru dnia, z którego zo-stał zwolniony. Może też jakozadośćuczynienie ofiarować w tej intencji uczynki miłosierdzia.
Szczególne znaczenie dla ludzi wierzących posiada okres Wielkiego Postu, ale także każdy piątek. Ten dzień tygodnia ma być bowiem okazją do pogłębienia świadomości, że jesteśmy stworzeni i zbawieni przez Boga, ale ma być czasem szczególnego uświadomienia sobie Ofiary złożonej za nas w tym dniu przez Chrystusa. Refleksja ukierunkowana na mękę i śmierć Jezusa ma nam z jednej strony uświadomić, jak wielkim złem i nie szczęściem dla człowieka jest grzech, skoro potrzeba było tak wielkiej ofiary, aby go zgładzić; z drugiej zaś – ma pokazać, jak ogromna była miłość Boga do nas, że „Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne” (J 3, 16).
Czy rozumiemy post jako przylgnięcie do Chrystusa? Czy otwiera on nas na jakieś dobro? Czy rozumiemy w ogóle jego sens? Czy chętnie podejmujemy praktykę postu?
4. Zapamiętajmy: Dniami postnymi w Kościele są: Środa Popielcowa i Wielki Piątek. We wszystkie piątki całego roku obowiązuje nas wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, oraz powstrzymanie się od udziału w zabawach. Post obowiązuje wszystkie osoby pełnoletnie. Praktykowanie postu jest wynagrodzeniem i wdzięcznością Chrystusowi za Jego mękę.
